Τα «κλειδιά» της νέας ψηφιακής πλατφόρμας και οι λύσεις για τους δανειολήπτες
Γρήγορα, χωρίς γραφειοκρατία και κόστος και με απόλυτη διαφάνεια, θα μπορούν πλέον να ρυθμίζουν τις οφειλές τους με τις τράπεζες οι δανειολήπτες (Φυσικά και Νομικά πρόσωπα – πολύ μικρές επιχειρήσεις). Οι διμερείς ρυθμίσεις, με βάση τον Κώδικα Δεοντολογίας, θα γίνονται μέσω της νέας ψηφιακής πλατφόρμας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους που τέθηκε από χθες σε λειτουργία.
Η ηλεκτρονική διαδικασία προσφέρει σημαντικά οφέλη στον δανειολήπτη, καθώς:
α) Διευκολύνει και επιταχύνει την εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών προς όφελος των πολιτών διότι το σύνολο των απαιτούμενων περιουσιακών και εισοδηματικών στοιχείων θα ανακτάται άνευ κόστους για τον πολίτη από τις βάσεις δεδομένων.
β) Εξασφαλίζεται η δομημένη διεξαγωγή των προβλεπόμενων διαδικασιών και προθεσμιών και για τα δύο μέρη (οφειλέτης – πιστωτής) ώστε να παρέχεται η καταλληλότερη λύση (προσωρινή ή οριστική διευθέτηση των δανείων), κατόπιν αξιολόγησης.
γ) Ενισχύεται η διαφάνεια της διαδικασίας σε όλα τα στάδια της αίτησης και η Τράπεζα της Ελλάδος που έχει την εποπτεία θα μπορεί να βλέπει πότε λιμνάζουν και γιατί οι διαδικασίες, ποιες ρυθμίσεις προσφέρονται κ.λπ.
Οι οφειλέτες μπορούν να έχουν πρόσβαση στην πλατφόρμα μέσω του gov.gr στην ενότητα «Περιουσία και Φορολογία» και την υποενότητα «Διαχείριση Οφειλών», σε αυτό τον σύνδεσμο.
Για την άμεση εξυπηρέτηση και ενημέρωση των ενδιαφερομένων, η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους ενέταξε από χθες την υπηρεσία με τίτλο «Κώδικας Δεοντολογίας» στο σύστημα κράτησης myEGDIXlive. Οι ενδιαφερόμενοι δανειολήπτες, που θα προγραμματίσουν κράτηση (με τηλεφωνική εξυπηρέτηση στο 213.212.5730 ή με τηλεδιάσκεψη στην ψηφιακή πύλη myEGDIX.live.gov.gr), μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας, θα έχουν τη δυνατότητα να ενημερώνονται από τους εκπροσώπους Γενικής Γραμματείας, για θέματα που αφορούν τη δημιουργία και υποβολή της αίτησής τους στην εν λόγω πλατφόρμα.
Ποιους δανειολήπτες αφορά
Όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, ο Κώδικας Δεοντολογίας ισχύει για όλους τους δανειολήπτες (πρωτοφειλέτες, συνοφειλέτες και εγγυητές), που έχουν δανειακές συμβάσεις για καταναλωτικά δάνεια, στεγαστικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες, δάνεια ατομικών επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών, δάνεια πολύ μικρών επιχειρήσεων, με μέσο όρο κύκλου εργασιών κατά τα τελευταία 3 φορολογικά έτη που δεν υπερβαίνει το ποσό του 1.000.000 ευρώ.
Επίσης αφορά απαιτήσεις έναντι δανειολήπτη που υπερβαίνουν:
• Το ποσό των 1.000 ευρώ, στην περίπτωση απαιτήσεων έναντι δανειοληπτών φυσικών προσώπων.
• Το ποσό των 5.000 ευρώ, σε περιπτώσεις δανειοληπτών νομικών προσώπων – πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Το ποσό αυτό υπολογίζεται ως το άθροισμα των οφειλών του δανειολήπτη προς το πιστωτικό ίδρυμα. Σημειώνεται ότι τα παραπάνω δεν ισχύουν (και άρα δεν μπορεί να γίνει χρήση του Κώδικα Δεοντολογίας για ρύθμιση οφειλών άνω των 1.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και των 5.000 ευρώ για νομικά και πολύ μικρές επιχειρήσεις) αν η οφειλή έχει ήδη καταγγελθεί πριν από την 1/1/2015.
Επισημαίνεται ότι ο δανειολήπτης θα πρέπει να υποβάλει διακριτή αίτηση ανά χαρτοφυλάκιο εκάστοτε χρηματοδοτικού φορέα. Για να μπει στην πλατφόρμα και να υποβάλει αίτηση ηλεκτρονικής ρύθμισης, θα χρειαστεί τους προσωπικούς του κωδικούς πρόσβασης στο Taxisnet. Παράλληλα, αποδεχόμενος τη διαδικασία ρύθμισης της οφειλής, ο δανειολήπτης θα πρέπει να συναινεί στην άρση του τραπεζικού απορρήτου του.
Ποιες ρυθμίσεις μπορεί να δοθούν μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας
Οι λύσεις που παρέχει ο Κώδικας Δεοντολογίας μπορεί να είναι η προσωρινή ή η οριστική διευθέτηση των δανείων. Ως διευθέτηση δανείων νοείται μια λύση ρύθμισης οφειλών που δύναται να περιλαμβάνει π.χ. την επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής του δανείου, τη μειωμένη δόση πληρωμής, την προσωρινή καταβολή μόνο τόκων, τον διαχωρισμό της οφειλής, τη διαγραφή μέρους της συνολικής απαίτησης.
Ειδικότερα, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορούν να αναρτήσουν στην Πλατφόρμα κατά την αρχική και την τελική πρότασή τους διάφορους τύπους λύσεων ή συνδυασμό αυτών. Οι τύποι αυτοί είναι προκαθορισμένοι και μπορεί να προταθεί η ταυτόχρονη εφαρμογή παραπάνω από ενός τύπου λύσης προς τον αιτούντα.
Οι τύποι αυτοί είναι:
1) Τύποι βραχυπρόθεσμων ρυθμίσεων
Ως βραχυπρόθεσμοι τύποι ρυθμίσεων θεωρούνται οι τύποι ρύθμισης με διάρκεια έως και δύο έτη που αφορούν σε περιπτώσεις όπου οι δυσκολίες αποπληρωμής κρίνονται, βάσιμα, προσωρινές. Προσφέρονται λύσεις που περιλαμβάνουν:
α) Κεφαλαιοποίηση Ληξιπρόθεσμων Οφειλών : H κεφαλαιοποίηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών και η αναπροσαρμογή του προγράμματος αποπληρωμής του οφειλόμενου υπολοίπου.
β) Τακτοποίηση Ληξιπρόθεσμων Οφειλών : Συμφωνία αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών με προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα.
γ) Μειωμένη Δόση Μεγαλύτερη των Οφειλόμενων Τόκων : Μείωση της τοκοχρεωλυτικής δόσης αποπληρωμής σε επίπεδο που υπερβαίνει αυτό που αντιστοιχεί σε αποπληρωμή μόνο τόκων για καθορισμένη βραχυπρόθεσμη περίοδο.
δ) Καταβολή μόνο Τόκων : Κατά τη διάρκεια καθορισμένης βραχυπρόθεσμης περιόδου καταβάλλονται μόνο τόκοι.
ε) Μειωμένη Δόση Μικρότερη των Οφειλόμενων Τόκων : Μείωση της τοκοχρεωλυτικής δόσης αποπληρωμής σε επίπεδο μικρότερο από αυτό που αντιστοιχεί σε αποπληρωμή μόνο τόκων για καθορισμένη βραχυπρόθεσμη περίοδο. Οι ανεξόφλητοι τόκοι κεφαλαιοποιούνται ή διευθετούνται.
στ) Περίοδος Χάριτος : Αναστολή πληρωμών για προκαθορισμένη περίοδο. Οι τόκοι κεφαλαιοποιούνται ή διευθετούνται.
2) Τύποι μακροπρόθεσμων ρυθμίσεων
Κατατάσσονται οι τύποι ρύθμισης με διάρκεια μεγαλύτερη των δύο ετών, με στόχο τη μείωση της τοκοχρεωλυτικής δόσης ή/και της δανειακής επιβάρυνσης, λαμβάνοντας υπόψη συντηρητικές παραδοχές για την εκτιμώμενη μελλοντική ικανότητα αποπληρωμής του δανειολήπτη μέχρι τη λήξη του προγράμματος αποπληρωμής.
Προβλέπουν:
α) Μείωση Επιτοκίου : Μείωση του επιτοκίου ή του επιτοκιακού περιθωρίου.
β) Παράταση Διάρκειας : Επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής του δανείου (δηλαδή μετάθεση της συμβατικής ημερομηνίας καταβολής της τελευταίας δόσης του δανείου για περισσότερα από δύο έτη).
γ) Διαχωρισμός Οφειλής : Διαχωρισμός της οφειλής του δανειολήπτη σε δύο τμήματα :
i) το τμήμα του δανείου, το οποίο ο δανειολήπτης εκτιμάται ότι μπορεί να αποπληρώνει, με βάση την υφιστάμενη και την εκτιμώμενη μελλοντική ικανότητα αποπληρωμής του, και
ii) το υπόλοιπο τμήμα του δανείου, το οποίο τακτοποιείται μεταγενέστερα, με ρευστοποίηση περιουσίας ή άλλου είδους διευθέτηση, η οποία συμφωνείται εξ αρχής από τα δύο μέρη.
δ) Μερική Διαγραφή Οφειλής : Οριστική διαγραφή μέρους της συνολικής απαίτησης του ιδρύματος, ώστε η εναπομένουσα οφειλή να διαμορφωθεί σε ύψος που εκτιμάται ότι είναι δυνατό να εξυπηρετηθεί ομαλά.
ε) Λειτουργική Αναδιάρθρωση Επιχείρησης : Αναδιοργάνωση της επιχείρησης, ώστε να καταστεί βιώσιμη και ικανή για την ομαλή εξυπηρέτηση των οφειλών της. Η αναδιοργάνωση μπορεί να περιλαμβάνει ενέργειες όπως η αλλαγή διοίκησης, η πώληση περιουσιακών στοιχείων, ο περιορισμός του κόστους, ο εταιρικός μετασχηματισμός, η ανανέωση πιστωτικών ορίων ή/και η παροχή νέων δανείων.
στ) Συμφωνία Ανταλλαγής Χρέους με Μετοχικό Κεφάλαιο : Μετατροπή μέρους της οφειλής σε μετοχικό κεφάλαιο, ώστε η εναπομένουσα οφειλή να διαμορφωθεί σε ύψος που εκτιμάται ότι είναι δυνατό να εξυπηρετηθεί ομαλά.
3) Λύσεις Οριστικής Διευθέτησης
Ως λύση οριστικής διευθέτησης ορίζεται οποιαδήποτε μεταβολή του είδους της συμβατικής σχέσης μεταξύ ιδρύματος και δανειολήπτη ή ο τερματισμός αυτής, με στόχο την οριστική τακτοποίηση της απαίτησης του ιδρύματος έναντι του δανειολήπτη. Η λύση αυτή μπορεί να συνδυάζεται με παράδοση (εθελοντική) στο ίδρυμα των πραγμάτων επί των οποίων έχει συσταθεί εμπράγματη ασφάλεια προς μείωση του συνόλου της απαίτησης ή ακόμα και με οικειοθελή εκποίηση των πραγμάτων επί των οποίων έχει συσταθεί εμπράγματη ασφάλεια προς τακτοποίηση της απαίτησης. Παρατίθενται ενδεικτικά λύσεις που προσφέρονται στο πλαίσιο των διεθνών πρακτικών, η υιοθέτηση καθεμιάς εξ αυτών, όμως, τελεί υπό την επιφύλαξη των σχετικών προβλέψεων του ελληνικού δικαίου:
α) Λοιπές Εξωδικαστικές Ενέργειες : Οι εξωδικαστικές ενέργειες που δεν εμπίπτουν σε κάποια από τις παρακάτω κατηγορίες.
β) Εθελοντική Παράδοση Ενυπόθηκου Ακινήτου : O δανειολήπτης, ο οποίος δεν μπορεί να ανταποκριθεί στους όρους αποπληρωμής ενυπόθηκου δανείου, παραχωρεί οικειοθελώς (δηλαδή χωρίς να απαιτηθεί η προσφυγή σε δικαστικές ενέργειες από πλευράς του ιδρύματος) την κυριότητα του υπέγγυου ακινήτου στο ίδρυμα. Στη σχετική συμφωνία διατυπώνεται σαφώς ο τρόπος διευθέτησης του τυχόν υπολοίπου. Η εν λόγω λύση μπορεί να αφορά οικιστικό ακίνητο ή επαγγελματική στέγη.
γ) Μετατροπή σε Ενοικίαση/Χρηματοδοτική Μίσθωση : O δανειολήπτης μεταβιβάζει την κυριότητα του ακινήτου στο ίδρυμα υπογράφοντας σύμβαση ενοικίασης/χρηματοδοτικής μίσθωσης, η οποία του εξασφαλίζει τη δυνατότητα μίσθωσης του ακινήτου για ορισμένη ελάχιστη χρονική περίοδο. Η εν λόγω λύση μπορεί να αφορά οικιστικό ακίνητο ή επαγγελματική στέγη.
δ) Εθελοντική Εκποίηση Ενυπόθηκου Ακινήτου : O δανειολήπτης προβαίνει οικειοθελώς σε πώληση του υπέγγυου ακινήτου σε τρίτο με τη σύμφωνη γνώμη του ιδρύματος. Στην περίπτωση που το τίμημα της πώλησης υπολείπεται του συνόλου της οφειλής, το ίδρυμα προβαίνει σε διαγραφή της εναπομένουσας οφειλής. Η εν λόγω λύση μπορεί να αφορά οικιστικό ακίνητο ή επαγγελματική στέγη.
ε) Διακανονισμός Απαιτήσεων : Εξωδικαστική συμφωνία κατά την οποία το ίδρυμα λαμβάνει είτε εφάπαξ καταβολή σε μετρητά (ή ισοδύναμα μετρητών) είτε σειρά προκαθορισμένων τμηματικών καταβολών. Στο πλαίσιο του διακανονισμού το ίδρυμα ενδέχεται να προβαίνει σε μερική διαγραφή της απαίτησης.
στ) Υπερθεματιστής σε πλειστηριασμό : Το ίδρυμα υπερθεματίζει στον πλειστηριασμό αποκτώντας την κυριότητα του ενυπόθηκου ακινήτου ή άλλης εμπράγματης εξασφάλισης στο πλαίσιο ευρύτερης συμφωνίας οριστικής διευθέτησης της οφειλής με τη συναίνεση του δανειολήπτη.
ζ) Ολική Διαγραφή Οφειλής : To ίδρυμα αποφασίζει τη διαγραφή του συνόλου της οφειλής εφόσον δεν υπάρχουν ρευστοποιήσιμα στοιχεία και δεν αναμένεται περαιτέρω ανάκτηση.